Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2016

Αναγνώσματα του 2015 - 4

ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΔΙΑΦΟΡΑ


1. Λούις Θερνούδα: Όκνος, εκδ. Ίκαρος, μτφ. Αντώνης Κουτσουραδής (δίγλωσση έκδοση).




Πρόκειται αναμφίβολα για ένα αριστούργημα! Ποιητικά πεζά θαυμάσια μεταφρασμένα με διαφωτιστικότατη εισαγωγή. Ο Θερνούδα άρχισε να συνθέτει τη συλλογή «Όκνος» το 1940 στη Γλασκόβη ­πρώτο σταθμό της μακριάς εξορίας του­ βασισμένος στις έντονες αναμνήσεις από τα νεανικά του χρόνια στη Σεβίλλη. Η αφόρητη νοσταλγία για τις ξέγνοιαστες ημέρες της ειρήνης, στην τραχιά και ερωτική ενδοχώρα της Ανδαλουσίας.


2. Λόρκα: Ποιήματα, εκδ. Ζαχαρόπουλος, μτφ. Άρης Δικταίος.

Μια επιλογή γνωστών ποιημάτων μεταφρασμένων από τον Άρη Δικταίο, Ίσως ο χειρότερος τρόπος για να γνωρίσει κανείς το έργο του ποιητή. Πιστεύω ότι φταίει η μετάφραση του Δικταίου αλλά και ο τρόπος με τον οποίο σωρεύονται όλα αυτά τα φημισμένα ποιήματα σε έναν τόμο.

3. Ιωάννης Τσιόλκας: Η υπόθεση σηκώνει τσιγάρο, εκδ. Πεδίο.

'Ενα βιβλίο που λειτουργεί ως μία διαφωτιστική εισαγωγή στη ζωή και το έργο του Ίταλο Σβέβο. Για αυτούς που ήδη το γνωρίζουν, αυτό που αξίζει εδώ είναι η μετάφραση του αριστουργηματικού διηγήματος: "Η νωθρότητά μου" (Il mio ozio), το οποίο είναι ένα από τα περίφημα "Continuazioni". 




4. Mini 71 Cuentos, εκδ. Σιδέρη, επιμέλεια Κ. Παλαιολόγος.

Μία εξαιρετική δίγλωσση ανθολογία ισπανόφωνου μικροδιηγήματος με διαφωτιστικότατη εισαγωγή του μεταφραστή. Το μεγαλύτερο από αυτά δεν ξεπερνάει τη μισή σελίδα.


5. Ματσούο Μπασό: Εποχές, εκδ. Γυαλός, μτφ. Άντα Μαργαρίτη.




Δίγλωσση έκδοση σε μετάφραση και απόδοση της Άντας Μαργαρίτη από τα ιαπωνικά, προσφέρει επιπλέον στον αναγνώστη μια σύντομη ματιά στην εικαστική σύνθεση ιδεογραμμάτων. 16 χαϊκού, 4 για κάθε εποχή...


6. Ιστορίες Μπονσάι '14, εκδ. Γαβριηλίδης, επιμέλεια: Γ. Πατίλης, Η. Νικοπούλου.



Μια ανθολογία διηγημάτων μικρής φόρμας. Όλα τα μικροδιηγήματα είναι τουλάχιστον από αξιόλογα και πάνω ενώ μερικά από αυτά είναι αριστουργηματικά! Το διήγημα μπονζάι καλεί τον αναγνώστη να επιστρατεύσει όλη του τη γνώση-καλλιέργεια και όλες του τις ικανότητες για ερμηνεία. Γι' αυτό και είναι μία από τις πιο απαιτητικές φόρμες της λογοτεχνίας: δεν αφήνει τον αναγνώστη να είναι παθητικός. Απαιτεί την ενεργό συμμετοχή του. 


7. Wolfgang Koeppen: Οι απόγονοι της Σαλαμίνας, εκδ. USP, μτφ. Ν. Αντενάιερ.



Ο Βόλφγκανγκ Κέπεν είναι ένας από τους σπουδαιότερους Γερμανούς συγγραφείς του 20ου αιώνα. Φήμη που κατέκτησε με την "Τριλογία της αποτυχίας". Το μόνο δείγμα του έργου του, που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά (αν εξαιρέσουμε ένα απόσπασμα στο περιοδικό Μετάφραση και στη Λέξη) είναι αυτό εδώ και σίγουρα δεν είναι αντιπροσωπευτικό του. Πρόκειται για τις ταξιδιωτικές του εντυπώσεις από ένα ταξίδι του στην Ελλάδα,απόσπασμα από ένα ευρύτερο ταξιδιωτικό του στην Ευρώπη. Είναι κρίμα να γνωρίσει κανείς αυτόν το συγγραφέα απ' αυτό το βιβλιαράκι. Ωστόσο, ο Κέπεν έχει γράψει ένα μείζον ταξιδιωτικό βιβλίο, ίσως το καλύτερο ταξιδιωτικό του προηγούμενου αιώνα, το "Ταξίδι στην Αμερική". Σύμφωνα πάντως με έγκυρες πληροφορίες, ετοιμάζεται η έκδοση του πρώτου βιβλίου της τριλογίας του στα ελληνικά, "Περιστέρια στη χλόη".

8. Ζωρζ Μπρακ: Η μέρα και νύχτα, εκδ. Λέσχης του Δίσκου, μτφ. Γ. Π. Σαββίδης.



Ένα βιβλίο φιλοτεχνημένο σύμφωνα με τις προδιαγραφές ποιότητας της Λέσχης του Δίσκου μεταφρασμένο και σχολιασμένο από τον Γ.Π. Σαββίδη.
Έξοχοι αφορισμοί του ζωγράφου Ζωρζ Μπρακ!


9. Wallace Stevens: Κυριακή πρωί, εκδ. Άγρα, μτφ. Στάθης Καββαδάς.



Μια εξαιρετική (δίγλωσση) ποιητική συλλογή του Αμερικανού ποιητή, σε "πλήρη" έκδοση, όπως το συνηθίζει η Άγρα, εμπλουτισμένη με υπομνήματα, επίμετρα και εργοβιογραφία. Ποιήματα αποστάγματα...


10. Έντουαρντ Γκόρεϋ: Ο παράξενος σοφάς, εκδ. 'Αγρα, μτφ. Σ. Κακίσης.



Ένα πορνογραφικό έργο αυστηρώς ακατάλληλο για "ενηλίκους"...


11. Γ. Χ. Ώντεν: Πένθιμο μπλουζ, εκδ. Κίχλη, μτφ. Ε. Σοφράς.




Μια έξοχη έκδοση από την Κίχλη! Η καλύτερη εισαγωγή στην ποίηση του Ώντεν. Εξαιρετική η εισαγωγή και οι μεταφράσεις του Ερρίκου Σοφρά. Και το πιο σημαντικό: Περιέχει τα ποιήματα και στο αγγλικό πρωτότυπο!



Τετάρτη, 6 Ιανουαρίου 2016

Αναγνώσματα του 2015 - 3

Ξένη λογοτεχνία - Πεζογραφία

iii) Tα "καλά"...

1. Xαβιέρ Θέρκας: Οι στρατιώτες της Σαλαμίνας (16/20)
Εκδ. Πατάκης, μτφ. Ελισώ Λογοθέτη.
Ένα αξιόλογο μυθιστόρημα για τον Εμφύλιο της Ισπανίας: Ο οπαδός του Φράνκο, Ραφαέλ Σάντσεθ Μάθας οδηγήθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα μαζί με άλλους ογδόντα αιχμαλώτους, αλλά κατάφερε να αποδράσει στο γειτονικό δάσος και να κρυφτεί μέσα στη βροχή. Ένας από τους στρατιώτες που τον έψαχνε, τον βρήκε αλλά, προς μεγάλη του έκπληξη, τον αφήνει να ξεφύγει. Τώρα, ο συγγραφέας συναρμολογεί τα κομμάτια αυτής της ιστορίας η οποία είναι γεμάτη από αντιφάσεις και αινιγματικούς χαρακτήρες... Εντυπωσιάζει ο τρόπος που επιλέγει ο Θέρκας για να μας μιλήσει για τον πόλεμο που συγκλόνισε τη χώρα του. Πρόκειται για ένα μείγμα έρευνας και μυθοπλασίας. Χρησιμοποιεί πρόσωπα παρμένα από την ιστορία αλλά και πρόσωπα πλασμένα από τη φαντασία του. Όλα αυτά σε συνδυασμό με τον τρόπο που εξελίσσεται η ιστορία του, δηλαδή σαν να πρόκειται για αστυνομικό μυθιστόρημα, μας δίνουν ένα καλογραμμένο έργο. Να σημειώσω ότι ευτύχησε και στην κινηματογραφική του μεταφορά από τον Νταβίντ Τρουέμπα.
 



2. Ίταλο Σβέβο: Σύντομο αισθηματικό ταξίδι (16/20)
Εκδ. Κασταλία, μτφ. Μαρία Σπυριδοπούλου.
Μια ημιτελής νουβέλα για τους λάτρεις του Τεργεστίνου συγγραφέα. Θα παραθέσω κάτι που έγραψε ο Σβέβο για τον Φρόυντ, που σημειωτέον ήταν σύγχρονός του: "Διάβασα κάτι του Φρόυντ με δυσκολία και αντιπάθεια... Η ψυχανάλυση δεν με ενδιέφερε ως θεραπεία. Εγώ ήμουν υγιής ή αν μη τι άλλο αγαπούσα ιδιαίτερα την αρρώστια μου (αν την έχω), ώστε να θέλω να τη διαφυλάξω, από απόλυτη αυτοάμυνα".

3. Ζωρζ Σιμενόν: Οι άγνωστοι μέσα στο σπίτι (16/20)
Εκδ. Άγρα, μτφ. Αργυρώ Μακάρωφ.
Ένας καλογραμμένος σιμενόν: Ένα μυστήριο που ξεκινά με έναν φόνο και μια ολόκληρη πόλη καθωσπρέπει ανθρώπων αναμένει. Μια μικρή κοινωνία επιφυλακτικών και τρομαγμένων ανθρώπων που είναι έτοιμη να κατηγορήσει αυτό που δεν μπορεί να κατανοήσει...

 
 
4. Πέδρο Αντόνιο δε Αλαρκόν: Το καρφί (15/20)
Εκδ. Των Συναδέλφων, μτφ. Κρίτων Ηλιόπουλος.
Ένα μικρό αλλά απολαυστικό βιβλίο, γραμμένο από έναν εκπρόσωπο του ισπανικού ρεαλισμού, τον Αλαρκόν (1833-1891)
 
 
 
 
5. Τάρικ Άλι: Στον ίσκιο της ροδιάς (15/20)
Εκδ. Άγρα, μτφ. Παλμύρα Ισμυρίδου.
Ένα από τα 5 βιβλία της πενταλογίας του Ισλάμ, που έγραψε ο Βρετανός, πακιστανικής καταγωγής, συγγραφέας, Τάρικ Άλι: Η οικογένεια των Μπανού-Χουντάιλ, Μαυριτανοί, αποδεκατίζεται μετά την πτώση της Γρανάδας και την «ανακατάκτηση» από τους Ισπανούς. Η οικογένεια προσπαθεί να επιβιώσει ωστόσο, πολεμώντας στα χρόνια της Ιεράς Εξέτασης και της βασίλισσας Ισαβέλλας. Η καταστροφή ενός ολόκληρου κόσμου, των πνευματικών, θρησκευτικών και γλωσσικών ελευθεριών του είναι ωστόσο αναπότρεπτη...  Ένα γοητευτικό μυθιστόρημα γραμμένο με τον "αραβικό" τρόπο και κατάλληλο γι' αυτούς που θα ταξιδέψουν στην Ανδαλουσία και ιδιαίτερα στη Γρανάδα.
H υπέροχη φωτογραφία είναι δανεισμένη από το ιστολόγιο του Lou Read...
 
 
 
 
6. Ίταλο Σβέβο: Ο φόνος της οδού Μπελπότζο.(15/20)
Εκδ. Αστάρτη, μτφ. Παναγιώτης Σκόνδρας.
Περιέχει τρία διηγήματα. Το 2015 ήταν για μένα η χρονιά του Σβέβο!
 
 
iv) Τα "ενδιαφέροντα"...
 
 
1. Λευκάδιος Χερν: Ο ονειροφάγος (14/20)
Εκδ. Άγρα, μτφ. Αλόη Σιδέρη
Μια ενδιαφέρουσα ιστορία του Χερν στον Άτακτο λαγό της Άγρας.
 
 
 
2. Στέφαν Τσβάιχ: Το γράμμα μιας άγνωστης (14/20)
Εκδ. Ροές, μτφ. Τατιάνα Λιάνη
Μια δημοφιλής και καλογραμμένη νουβέλα του Αυστριακού συγγραφέα που όμως έχει αρχίσει να δείχνει την ηλικία της...
 
 
 
 

Σάββατο, 2 Ιανουαρίου 2016

Aναγνώσματα του 2015 - 2

Ξένη λογοτεχνία - Πεζογραφία

ii) Τα εξαιρετικά


1. Ίταλο Σβέβο: Το γέρασμα (18/20).
Εκδ. Νεφέλη, μτφ. Ιουλία Τσιακίρη.
Ουσιαστικά πρόκειται για τον προθάλαμο του Ζήνωνα. Τρία μυθιστορήματα έγραψε ο Σβέβο και σε όλα οι ήρωές του είναι φτιαγμένοι από το ίδιο καλούπι.Με αυτό το μυθιστόρημα γνώρισε ο Τζόυς τον Σβέβο ως λογοτέχνη.

 
 
 
2. Ραφαέλ Τσίρμπες: Σκηνές κυνηγιού (18/20)
Εκδ. Άγρα, μτφ. Κρίτων Ηλιόπουλος
Ο πρόωρα χαμένος Ισπανός συγγραφέας,Τσίρμπες (1949-2015),σε αυτό το έργο αποδεικνύεται μεγάλος μάστορας του μυθιστορήματος. Μέσα σε μερικές δεκάδες σελίδες (μέγεθος νουβέλας) ξετυλίγεται με απαράμιλλη τέχνη μια ολόκληρη ζωή, ένας ολόκληρος κόσμος. Ένας άνδρας προς το τέλος της ζωής του προσπαθεί να ανασυνθέσει το δαιδαλώδες παρελθόν του. Οι εποχές της αθωότητας, οι εποχές των συμβιβασμών και του αριβισμού σε μια Ισπανία που σπαράσσεται από τον Εμφύλιο και στη συνέχεια προσπαθεί να καλύψει τις πληγές της.
 
 
 
3. Πωλ Ώστερ: Η τριλογία της Νέας Υόρκης (18/20)
Εκδ, Μεταίχμιο, μτφ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, Folio Society.
Μέτρια μετάφραση με αρκετά λαθάκια, που μια σωστή επιμέλεια θα είχε απαλείψει. Παλαιότερα είχε κυκλοφορήσει από Ζαχαρόπουλο (μτφ. Σάρα Μπενβενίστε) σε τρία τομίδια. Και εκείνη η μετάφραση δεν ήταν καλή αλλά τουλάχιστον δεν είχε λάθη. Ο Ώστερ δεν γράφει πολύπλοκα ούτε χρησιμοποιεί σπάνιες λέξεις (όπως για παράδειγμα ο Φώκνερ) για να υπάρχουν δικαιολογίες. Αν κάτι είναι δύσκολο να αποδοθεί, αυτό είναι το ιδιαίτερο ύφος του. Το πρωτότυπο έχει εκδοθεί σε εικονογραφημένη έκδοση από Folio Society. Προτείνω στους λάτρεις του Ώστερ να σπεύσουν να την αποκτήσουν.
 
 
4. Ντον Ντελίλο: Λευκός θόρυβος (18/20)
Εκδ. Εστία. μτφ. Πέτρος Αμπατζόγλου.
Εξαιρετικός Ντελίλο! Σελίδες ανθολογίας, όπως το 9ο κεφάλαιο στο σούπερ μάρκετ αλλά και μια σκοτεινή ατμόσφαιρα που αναπτύσσεται υποχθόνια και με μεγάλη τέχνη από τον συγγραφέα και στο τέλος διαποτίζει και τον αναγνώστη.
 
 
 
5. Στήβεν Λήκοκ: Η νήσος των πειρατών ή Οι ναυαγοί του έρωτα (17/20)
Εκδ. 'Αγρα, μτφ. Βάνα Χατζάκη.
Ένας κλασικός συγγραφέας που θα έπρεπε να έχουν γνωρίσει οι Έλληνες αναγνώστες εδώ και δεκαετίες! Χιούμορ, παρωδία, σουρεαλισμός, όλα αυτά σε ένα κομψοτέχνημα από τον Άτακτο Λαγό... 
 
 
 
 
 
 
6. Ίταλο Σβέβο: Μια ζωή (17/20)
Εκδ. Ροές, μτφ.
Το πρώτο μυθιστόρημα του Σβέβο...
 
7. Ζωρζ Σιμενόν: Ο άνθρωπος από το Λονδίνο (17/20)
Εκδ. Άγρα. μτφ. Αργυρώ Μακάρωφ.
Ένας απολαυστικός, κλασικός Σιμενόν! Το μυθιστόρημα έχει διασκευαστεί και για τον κινηματογράφο από τον Μπέλα Ταρ.
 
 
 
 
 
8. Τζόναθαν Φράνζεν: Διορθώσεις (17/20)
Εκδ. Ωκεανίδα, μτφ. Αλέξης Εμμανουήλ.
Πραγματικά απολαυστικό! Γραμμένο με πολύ χιούμορ καταφέρνει να μας παρουσιάσει μια τοιχογραφία της σύγχρονης αμερικάνικης οικογένειας. Πιστεύω ότι καμιά εκατοστή σελίδες θα μπορούσαν να λείπουν αλλά ο Φράνζεν δεν είναι από αυτούς που αφαιρούν, αντίθετα πρέπει να ανήκει σε αυτούς που "προσθέτουν" ή μάλλον "γεμίζουν". Θα 'λεγε κανείς ότι υπάρχουν συγγραφείς που συγχέουν το μεγάλο (great) μυθιστόρημα με το μεγάλο σε όγκο βιβλίο.
 
 
 
 
 
9. Χάρρυ Μάθιους: Ιδιαίτερες απολαύσεις (17/20)
Εκδ. Άγρα, μτφ. Ιουλία Ραλλίδη
61 ευφάνταστες σκηνές αυνανισμού που συμβαίνουν σε διάφορα μέρη του πλανήτη. Παρά τον τίτλο του, "Singular pleasures", προσωπικά το απόλαυσα διαβάζοντάς και σε άλλους... Ωστόσο, πριν το κάνετε, δοκιμάστε τους διαβάζοντας τις δύο πρώτες σκηνές και αν όλα πάνε καλά, συνεχίστε απτόητοι... ίσως στο τέλος βρεθεί θέμα και για μια 62η σκηνή!
 
 
 
 
 
 
 
 

Παρασκευή, 1 Ιανουαρίου 2016

Αναγνώσματα του 2015 - 1

Α. Ξένη λογοτεχνία - πεζογραφία

i) Tα αριστουργήματα

Αν και το 2015 δεν διάβασα πολλά βιβλία όπως παλαιότερες χρονιές, ωστόσο είχα την τύχη να διαβάσω μερικά αριστουργήματα. Βιβλία που σε κάνουν να θέλεις να τα διαβάσεις πολλές φορές... Θα ξεκινήσω λοιπόν με αυτά την ανασκόπηση προσπαθώντας να κρατήσω μια σειρά ανάλογη με την απόλαυση που μου χάρισαν.

1. Ίταλο Σβέβο: Η συνείδηση του Ζήνωνα. (20/20)
Εξάντας, μτφ. Κούλα Καφετσή. Gallimard, μτφ. Mario Fusco. Penguin, μτφ. William Weaver.
Tο κεφάλαιο: "Ο θάνατος του πατέρα μου", το διάβασα και στην εξαιρετική μετάφραση του γλύπτη Γιάννη Παππά (1913-2005), η οποία συνοδεύεται και από μια ενδιαφέρουσα εισαγωγή, στις εκδόσεις ΜΙΕΤ ("Κείμενα"). Η μετάφραση αυτή είχε πρωτοδημοσιευτεί σε δύο συνέχειες στο περιοδικό Νέα Εστία. Δυστυχώς η μετάφραση της Καφετσή είναι πολύ μέτρια με αστοχίες, λάθη και παραλείψεις. Η φίλη μου Ελένη Γαρυφαλάκη, που το είχε διαβάσει από το πρωτότυπο, με προειδοποίησε έγκαιρα και φρόντισα να εφοδιαστώ με τις πολυπαινεμένες μεταφράσεις από τα αγγλικά και γαλλικά, για να διαπιστώσω κι εγώ του λόγου της το αληθές. Η γλώσσα του Ίταλο Σβέβο (ψευδώνυμο του Εττόρε Σμιτζ) θεωρείται ιδιαίτερη καθώς ήταν Τεργεστίνος, που σημαίνει Αυστριακός έως το τέλος του Μεγάλου Πολέμου. Άλλωστε το ψευδώνυμό του σημαίνει: Ιταλός Γερμανός.



Η συνείδηση του Ζήνωνα είναι ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει. Αναμφίβολα ανήκει στα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας! Μια μοναδική εξομολόγηση, που συνθέτει αναποφάσιστα και ειρωνικά ένας ανήσυχος άνθρωπος, απευθυνόμενος στον ψυχαναλυτή του. Ο Ζήνων είναι ένας μανιώδης καπνιστής που περνάει τη ζωή του προσπαθώντας να καπνίσει το τελευταίο του τσιγάρο. Η καλλιτεχνική δύναμη του Σβέβο βρίσκεται στην ενθύμηση και την ανάλυση και εκδηλώνεται, πάνω απ' όλα, στο μοτίβο των γηρατειών, εννοούμενων όχι από βιολογική άποψη (ηλικία) αλλά ως κατάσταση, ως στάση θεωρητική απέναντι στην ύπαρξη και τα πολλαπλά της προβλήματα. Επίσης, υπάρχει το μοτίβο της αρρώστιας ως συμπληρωματικό σε αυτό των γηρατειών. Ο ήρωας του είναι ένας χαρακτήρας με τις κρίσεις αγωνίας του, κρυμμένες κάτω από τις εξωτερικές βεβαιότητες, βρισκόμενος μονίμως σε αμηχανία και αμφιβολία, σαράκια που κατατρώνε κάθε του πεποίθηση και τον οδηγούν σε συνεχείς συμβιβασμούς, προσαρμογές και προσποιήσεις μπροστά στις δυσκολίες και στους παραλογισμούς των κοινωνικών σχέσεων.

2. Ουίλλιαμ Φώκνερ: Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ! (20/20)
Eκδ. Οδυσσέας, μτφ. Έλλη Μαρμαρά και Library of America.



Ένα ακόμη σπουδαίο βιβλίο! Από αυτά που έχει την τύχη να διαβάσει κανείς ελάχιστες φορές στη ζωή του. Η μετάφραση της, άγνωστης σε μένα,  Έλλης Μαρμαρά είναι καλή. Ωστόσο μια επιμέλεια θα την ωφελούσε... Είναι το πέμπτο βιβλίο του Φώκνερ που διαβάζω και θα συνεχίσω μέχρι να βρω κάποιο που να μην είναι αριστούργημα.
To Αβεσσαλώμ είναι η ιστορία του Τόμας Σάτπεν, "η ιστορία ενός άντρα που ήθελε έναν γιο κι απέκτησε πάρα πολλούς, τόσους πολλούς που τον κατέστρεψαν. Συμπτωματικά είναι και η ιστορία του μίσους του Κουεντίν Κόμπσον για τα ελαττώματα της χώρας που αγαπάει... Είναι η ιστορία της εκδίκησης του Σάτπεν για την προσβολή που υπέστη ως παιδί και της εκδίκησης του Μπον για την προσβολή που υπέστησαν αυτός και η μητέρα του από τον Σάτπεν που προσπαθούσε να εκδικηθεί..." (κατά δήλωση Φώκνερ).
"He wanted revenge as he saw it, but also he wanted to establish the fact that man is immortal. That man, if he is man, cannot be inferior to another man through artificial standards or circumstances. What he was trying to do—when he was a boy, he had gone to the front door of a big house, and somebody, a servant, said, "Go around to the back door." He said, "I'm going to be the one that lives in the big house. I'm going to establish a dynasty. I don't care how." And he violated all the rules of decency and honor and pity and compassion, and the fates took revenge on him" (Φώκνερ στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια το 1957)
Το θέμα όμως είναι ότι το Αβεσσαλώμ δεν μας αφηγείται απλώς την ιστορία του Σάτπεν αλλά τον τρόπο με τον οποίο δύο νέοι (Κουέντιν και Σρηβ) πασχίζουν τον 20ο αιώνα να ανασκευάσουν τον χαρακτήρα του Σάτπεν, γοητευμένοι από ελάχιστα γνωστά γεγονότα της ζωής του και του θανάτου του. Προσπαθούν ακόμα και μέσω πολλών εικασιών, συχνά αστήρικτων, να δουν τι είδους άνθρωπος υπήρξε. Το μυθιστόρημα δεν μας μιλάει μόνο για τη σταδιοδρομία του Σάτπεν αλλά και για τη φύση της ιστορικής αλήθειας και για το πόσο πραγματικά μπορούμε να γνωρίσουμε αυτή την άλλη χώρα που ονομάζεται παρελθόν. Είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο η ιστορία του Σάτπεν φτάνει έως εμάς: μέσω αποκαλύψεων που ίσως και να παραπλανούν γιατί έχουν στόχο να κρύψουν άλλα στοιχεία, μέσω επισφαλών πληροφοριών και υποθέσεων που διαρκώς ανασκευάζονται ενώ παράλληλα φιλτράρονται διαμέσου των εμμονών των δύο νέων.



3. Αντρέ Ζιντ: Οι Κιβδηλοποιοί. (19/20)
Εκδ. Πόλις, μτφ. Αντρέας Παππάς και Gallimard-Pleiade.
O Αντρέας Παππάς έχει κάνει εξαιρετική μετάφραση και όλη η έκδοση είναι χάρμα οφθαλμών και... πνεύματος. Ήταν καιρός πια να αντικατασταθεί η παρωχημένη μετάφραση του Άρη Δικταίου. Το αριστούργημα του Ζιντ είναι ένα μοναδικά γοητευτικό μυθιστόρημα που οδηγεί τον αναγνώστη σε μια αίθουσα με καθρέφτες, όπου μέσω αντανακλάσεων εμφανίζονται όλες πλευρές των χαρακτήρων του χωρίς να παραλείπεται και αυτή του δημιουργού τους. Ίσως και οι ήρωές του να μην είναι τίποτε άλλο παρά διαδοχικές ή και ταυτόχρονες όψεις του ίδιου του Ζιντ... Είναι απίστευτο πόσα θέματα αναπτύσσονται σε ένα όχι ιδιαίτερα ογκώδες μυθιστόρημα και πώς ο Ζιντ, ως άψογος ενορχηστρωτής, καταφέρνει να τα κάνει να λειτουργούν παράλληλα χωρίς να θυσιάζει ούτε στιγμή την ευκρίνεια και την αυτοτέλεια του καθενός. Η γραφή του είναι υπόδειγμα κομψότητας και... πλούτου!






4. Ίταλο Σβέβο. Μια φάρσα επιτυχημένη και άλλα διηγήματα. (19/20)
Εκδ. Πορεία, μτφ. Γιάννης Παππάς.
Δεν ξέρω ιταλικά αλλά έχω την αίσθηση ότι ο Γιάννης Παππάς αποδίδει τέλεια στη γλώσσα μας το ύφος του Σβέβο. Θαυμάσια διηγήματα με κορυφαίο τον αριστουργηματικό "Υπέργηρο", που κατά πάσα πιθανότητα θα ήταν η συνέχεια του Ζήνωνα, αν ο θάνατος δεν έβρισκε αδόκητα τον Σβέβο στα 67 του χρόνια.


5. Τόμας Μπέρνχαρντ: Πρόζα (19/20)
Εκδ. Κριτική, μτφ. Βασίλη Τσαλή. Suhrkamp. Gallimard, μτφ. Éliane Kaufholz et Jean-Claude Hémery.  Seagull Books. μτφ. Martin Chalmers.
Η μετάφραση του Τσαλή είναι εξαιρετική! Αποδίδει το ύφος του Μπέρνχαρντ χωρίς να ξεφεύγει ούτε στιγμή από το πρωτότυπο. Ίσως ο καλύτερος τρόπος για να προσχωρήσει κανείς στον κόσμο του Αυστριακού συγγραφέα. Θα πρότεινα πρώτα την Πρόζα και μετά την Αυτοβιογραφία.




6. Άντον Τσέχωφ: Το βιολί του Ρότσιλντ (19/20)
Εκδ. Άγρα, μτφ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου.
Ένα αριστούργημα σε ένα κομψοτέχνημα από τη σειρά Άτακτος λαγός της Άγρας!




7. Αλεξάντερ Γκριν: Ο κυνηγός των αρουραίων (19/20)
Εκδ. Στιγμή, μτφ. Γιώργος Τσακνιάς.
Με αφορμή την περσινή έκδοση της Κίχλης (Τα πορφυρά πανιά), διάβασα ένα παλαιότερο έργο του Γκριν, που βρισκόταν στη βιβλιοθήκη μου και ανταμείφθηκα με το παραπάνω! Πρόκειται για ένα διαμαντάκι!




Συνεχίζεται με τις επόμενες κατηγορίες... τα εξαιρετικά (17-18)

 

Δευτέρα, 26 Ιανουαρίου 2015

Paradiso


Υλικό για μια ματαιωμένη ανάρτηση - 1

Χοσέ Λεσάμα Λίμα, εκδ. Ίνδικτος, μτφ. Μανώλης Παπαδολαμπάκης




1. Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε στην Κούβα το 1966 σε 5000 αντίτυπα με ένα πολύ όμορφο εξώφυλλο σχεδιασμένο από τον Fayad Jamis, από τις Ediciones Union (στην παραπάνω φωτογραφία). Ο Λεσάμα είχε ήδη στο χειρόγραφό του αρκετά λάθη ενώ στο τυπογραφείο προστέθηκαν και άλλα πολλά. Όταν ο Λεσάμα πήρε το τυπωμένο βιβλίο στα χέρια του διόρθωσε 225 λάθη. Στην πραγματικότητα αυτά που αλλοίωναν την ουσία του κειμένου ήταν 798. Το 1968 ο Cortázar και ο Monsiváis ετοίμασαν την μεξικάνικη έκδοση διορθώνοντας σιωπηρά πολλά μικρά λάθη, που είχαν να κάνουν με τη στίξη αλλά και κάποια γλωσσικά λάθη. Δυστυχώς δεν είχαν στα χέρια τους το χειρόγραφο αλλά τα διορθωμένα δοκίμια της πρώτης έκδοσης. Ο Λεσάμα δεν έδωσε διαφωτιστικές απαντήσεις στις επανειλημμένες ερωτήσεις των επιμελητών και μάλιστα ζήτησε από τον Κορτάσαρ να μην αλλάξει κάποια ονόματα και κάποια σημεία που ο δεύτερος επέμενε ότι τα είχε μπλέξει. Ο Κουβανός δημιουργός θεωρούσε τον εαυτό του ποιητή και όχι μυθιστοριογράφο, γι' αυτό και δεν έδινε βαρύτητα στη μυθιστορηματική συνέπεια. Ωστόσο, δήλωσε ενθουσιασμένος όταν πήρε το βιβλίο στα χέρια του! Αν και σύμφωνα με τους επιμελητές της δεύτερης κουβανέζικης έκδοσης (1991) υπήρχαν κι εκεί 892 λάθη! Ακόμα και στις απορίες των πρώτων μεταφραστών του οι απαντήσεις του ήταν ασαφείς. Ο μεταφραστής της αμερικάνικης έκδοσης, διαπίστωσα, έχει διορθώσει αρκετά λάθη ενώ ο Παπαδολαμπάκης τα άφησε ως έχουν. Μερικά ονόματα αλλάζουν ενώ οι ηλικίες και οι χρονολογίες μπλέκουν... Όσον αφορά τη συνέχεια στην εξέλιξη της ιστορίας... ας το αφήσω καλύτερα.
Ο πρόλογος αυτός γίνεται για να αντιληφθούν οι προσεκτικοί αναγνώστες αυτού του αριστουργήματος ότι δεν θα συναντήσουν τη συνέπεια ενός Χένρι Τζέιμς στην εξέλιξη της ιστορίας. Αυτό που θα διαβάσουν είναι περισσότερο ποίηση και λιγότερο μυθιστορία. Οι απίστευτες όμως εικόνες και μεταφορές θα τους αποζημιώσουν και με το παραπάνω! 
 
 

2. Το οικογενειακό δέντρο το Χοσέ Σεμί
 
Το έφτιαξα για να διευκολύνω τους μελλοντικούς αναγνώστες. Για να λειτουργήσει ως μίτος μέσα στο λαβύρινθο του Λεσάμα. Στο σχεδιασμό του συμβουλεύτηκα το οικογενειακό δέντρο που έχει σχεδιαστεί στην πρώτη αμερικάνικη έκδοση, το οποίο όμως είχε αρκετές ελλείψεις και "διόρθωνε" τα λάθη του Λεσάμα. Χαρακτηριστική περίπτωση ασυνέπειας είναι ότι ο Συνταγματάρχης είχε μείνει ορφανός και από τους δυο γονείς του στα δέκα του χρόνια αλλά στην αρχή του έργου κι ενώ βρίσκεται πια σε ώριμη ηλικία, τον καλεί ο πατέρας του ο Βάσκος σε γιορτή στο σπίτι του (μία από τις πιο ωραίες σκηνές του βιβλίου). Επιπλέον, στην σκηνή αυτή το όνομα της γυναίκας του δεν είναι Ελοϊσα αλλά Ενρικέτα (θεία του Συνταγματάρχη). Ο Rabassa επεμβαίνει εδώ και το διορθώνει σε Ελοϊσα ενώ ο Παπαδολαμπάκης (σωστά κατά τη γνώμη μου) το αφήνει ως έχει...
Επίσης πρόσθεσα, με κάθε επιφύλαξη, ημερομηνίες συνδυάζοντας ηλικίες που αναφέρονταν στο κείμενο με ιστορικά γεγονότα της Κούβας. Ωστόσο κι εκεί ακόμα, ο Κουβανός ποιητής τα είχε λίγο μπλεγμένα...
 
 
 
 
 
Σημείωση: Στην πρώτη φωτογραφία η ελληνική έκδοση (που χρήζει μιας απαραίτητης επιμέλειας για να διορθωθούν τα πολλά λαθάκια -και λάθη- της) μαζί με την πρώτη έκδοση της Κούβας, που ξετρύπωσα στο πρόσφατο ταξίδι μου στην Αβάνα. Στη δεύτερη, ο Λεσάμα με τον Κορτάσαρ το 1974 στην Αβάνα.
 
 
 

Πέμπτη, 1 Ιανουαρίου 2015

Αναγνώσματα του 2014

Γ' Μέρος: Μη λογοτεχνικά έργα


1. Έρικ Χόμπσμπαουμ: Η εποχή των αυτοκρατοριών (1875-1914), εκδ. ΜΙΕΤ, μτφ. Κωστούλα Σκλαβενίτη.
Το τρίτο έργο στη σειρά από το magnum opus του σπουδαίου αυτού ιστορικού. Η αφήγησή του όπως πάντα γλαφυρή. Η εισαγωγή του (ουβερτούρα) αναπάντεχα εντυπωσιακή. Ένα από τα σπουδαιότερα έργα ιστορίας που διάβασα ποτέ!

2. Έρικ Χόμπσμπαουμ: Η εποχή των άκρων (1914-1991), εκδ. Θεμέλιο, μτφ. Γιάννης Καπετανγιάννης. Ένα ακόμα αριστουργηματικό έργο ιστορίας, με το οποίο ολοκληρώνεται η τετραλογία.
"Ο κόσμος μας κινδυνεύει είτε να εκραγεί είτε να καταρρεύσει εκ των έσω, γι' αυτό πρέπει να αλλάξει. Δε γνωρίζουμε πού πάμε. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι η ιστορία μας έφερε εδώ που είμαστε σήμερα καθώς και το γιατί μας έφερε. Ένα πράγμα μόνο είναι σαφές. Ότι εάν η ανθρωπότητα θέλει να έχει ένα αναγνωρίσιμο μέλλον δεν μπορεί να συνεχίσει να παρατείνει το παρελθόν ή το παρόν. Το δε τίμημα της αποτυχίας, με άλλα λόγια η εναλλακτική λύση απέναντι στην ανάγκη αλλαγής της κοινωνίας, θα είναι το έρεβος".
Η κατακλείδα της τετραλογίας από τον History man!
 
 
 
 
3. Φίλιπο ντε Στράτα: Λίβελος κατά της τυπογραφίας, εκδ. ΜΙΕΤ, μτφ. Αντιγόνη Φιλιπποπούλου. Κι όμως υπάρχουν κάποιοι που στις απαρχές της τυπογραφίας διαμαρτύρονταν και έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για την εξαφάνιση την εξαφάνιση της τέχνης του γραφέα...
 
4. Δ. Ν. Μαρωνίτης: 24+2 Ιλιαδικές παρομοιώσεις, εκδ. Άγρα. Το όνομα του συγγραφέα τα λέει όλα!
 
5. Σοπενάουερ: Περί ανάγνωσης και βιβλίων, εκδ. Άγρα, μτφ. Γιάννης Καλιφατίδης. Εξαιρετική έκδοση και αριστουργηματικοί οι στοχασμοί του Γερμανού φιλόσοφου. Και προπάντων πάντα επίκαιροι!
 
 

6. Ζίγκμουντ Φρόυντ: Ο ποιητής και η φαντασίωση, εκδ. Πλέθρον, μτφ. Γιώργος Σαγκριώτης. Μια εξαιρετική διάλεξη περί ποίησης!
 
7. Οκτάβ Μιρμπώ: Η απεργία των ψηφοφόρων, εκδ. Άγρα, μτφ. Ανδρέας Στάικος. Ένα βιβλιαράκι έργο τέχνης! Αυτά που γράφει ο Μιρμπώ το 1888 θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν γραφτεί και σήμερα. Επίκαιρο και λόγω των επικείμενων εκλογών. Ένας σημαντικός συγγραφέας που παραμένει σχετικά άγνωστος στη χώρα μας...
 
 
 
8. Ζίγκμουντ Μπάουμαν: Παράπλευρες απώλειες, εκδ. 21ου, μτφ. Εύα Παραδέλλη. Ο αειθαλής Πολωνός στοχαστής δεν παύει να αναλύει με οξυδέρκεια τα προβλήματα της εποχής μας. Εξαιρετικό το κεφάλαιο: Οι ξένοι είναι κίνδυνος... είναι όντως;
 
"Η σπορά του φόβου παράγει πλούσιες σοδειές στην πολιτική και στο εμπόριο και το δέλεαρ μιας τέτοιας σοδειάς εμπνέει τους κυνηγούς πολιτικού και εμπορικού κέρδους να μετατρέπουν όλο και περισσότερη γη σε φυτείες φόβου..."


Καλή χρονιά σε όλους!




Τα αναγνώσματα του 2014

Μέρος Β΄: Ελληνική λογοτεχνία


1. Αλέξανδρος Στεφανίδης: Το χάδι, εκδ. Άγρα. Αφηγήματα γύρω από την παιδική και εφηβική ηλικία του συγγραφέα. Ελλειπτική και λιτή αφήγηση. Το καλύτερο από τα τρία αυτοβιογραφικά βιβλία που διάβασα το 2014 και αφορούσε τις σχέσεις του αφηγητή με τη μητέρα του. (15/20)
 
2. Κωνσταντίνος Τζαμιώτης: Η συνάντηση, εκδ. Ίνδικτος. Μια καλογραμμένη νουβέλα. Η πρώτη, αν δεν απατώμαι, του συγγραφέα. Εμφανείς οι κεντροευρωπαϊκές επιρροές. Ένα βιβλίο που θα μπορούσε να έχει γραφτεί στις αρχές του εικοστού αιώνα από έναν γνωστό Ούγγρο ή Αυστριακό δημιουργό. (15/20)
 
3. Ανδρέας Εμπειρίκος: Ταξίδι στη Ρωσία, εκδ. Άγρα. Το διάβασα πηγαίνοντας στη Μόσχα. Ενδιαφέρον ημερολόγιο ταξιδιού εμπλουτισμένο με έξοχες φωτογραφίες του συγγραφέα σε μια θαυμάσια έκδοση.
 
 
 
 
4. Αλέξανδρος Κυπριώτης: Μ' ένα καλά ακονισμένο μαχαίρι, εκδ. Ίνδικτος. Μια αξιόλογη συλλογή διηγημάτων. Ανάμεσά τους υπάρχουν κάποια εξαιρετικά! (15/20)
 
5. Γιάννης Αστερής: Νουθεσία ημιόνου, εκδ. Ίνδικτος. Από τα πιο καλά ελληνικά μυθιστορήματα που διάβασα μέσα στο 2014! Ο Αστερής είναι ταλαντούχος και γράφει με τόλμη. Πρωτότυπο το θέμα αλλά και έξοχη η γραφή του! Εμφανής η επιρροή του Μπέρνχαρντ. (16/20)
 
6. Χάρης Βλαβιανός: το αίμα νερό, εκδ. Πατάκης. Μέσα από την κλειδαρότρυπα παρακολουθούμε στιγμιότυπα από τη ζωή του συγγραφέα και τη σχέση του με τους γονείς του. Διαβάζεται με ενδιαφέρον αλλά δε νομίζω ότι επιτυγχάνει τους φιλόδοξους στόχους του. (13/20)
 
 
 
 
7. Αύγουστος Κορτώ: Το βιβλίο της Κατερίνας, εκδ. Πατάκης. Το πιο αδύναμο βιβλίο του '14. Ξεκινάει καλά και παραμένει ενδιαφέρον έως το πρώτο 1/3. Υπήρξαν μάλιστα κάποιες ιδιαίτερα ξεκαρδιστικές σκηνές. Μετά όμως (από την εγκυμοσύνη της Κατερίνας) γίνεται τόσο ρηχό και μέτριο που μετά δυσκολίας το ολοκλήρωσα. Ήταν το πρώτο βιβλίο του Κορτώ που διάβασα... Αναμφίβολα πρόκειται περί λογοτεχνίας. Ο Κορτώ δεν είναι ούτε Δημουλίδου ούτε Μαντά ούτε Νταν Μπράουν, τους οποίους δεν θεωρώ λογοτέχνες. Μόνο που το μυθιστόρημά του είναι αυτό που εγώ αποκαλώ μέτρια λογοτεχνία... (10/20)
 
8. Γεώργιος Δροσίνης: Έρση, εκδ. Ίνδικτος. Το διάβασα για να μπορέσω να προσεγγίσω πιο ολοκληρωμένα το γνωστό μυθιστόρημα του Πεντζίκη. Ένα πολύ δημοφιλές έργο της εποχής κατά την οποία γράφτηκε. Εντελώς παρωχημένο σήμερα αλλά ωστόσο παραμένει καλογραμμένο. (13/20)
 
 
 
9. Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Το μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης, εκδ. Άγρα. Ένα "μοντέρνο" ελληνικό μυθιστόρημα που δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από αντίστοιχα ευρωπαϊκά του εικοστού αιώνα. Αυστηρά για τους εραστές της λογοτεχνίας και μόνο γι' αυτούς! Γι' αυτούς που δεν φείδονται χρόνου και κόπων προκειμένου να αναμετρηθούν και στη συνέχεια να απολαύσουν ένα σημαντικό κείμενο της νεοελληνικής λογοτεχνίας. (18/20)
Πολύ καλή η μελέτη του Αντώνη Ζέρβα στο βιβλίο του: Επισκέψεις 2 (εκδ. Ίνδικτος) με τίτλο: "Από την κυρία Έρση του Πεντζίκη στην Έρση του Δροσίνη". Ό,τι πιο διαφωτιστικό διάβασα για το δύσκολο βιβλίο του Πεντζίκη.
 
 
 
10. Γιώργος Σεφέρης: Οι ώρες της "Κυρίας Έρσης, εκδ. Ερμής. Mια βιωματική ανάγνωση του έργου από τον ποιητή.
 
11. Ζήσιμος Λορεντζάτος: Στου τιμονιού το αυλάκι, εκδ. Δόμος. Ένα πολύ φιλόδοξο έργο. Εάν ο Λορεντζάτος, σε πολλά σημεία του, δεν κουνούσε το δάχτυλό του προς τους αναγνώστες του προσπαθώντας να διδάξει "ήθος", θα μιλάγαμε για ένα μικρό αριστούργημα. (17/20)
 
"... με μια ομορφιά και μια ποιότητα στεριάς και θάλασσας που μου είναι αδύνατο να τα περιγράψω, όχι γιατί δε θα μπορούσα, κουτσά στραβά, να το καταπιαστώ με κάποιο μέτριο ή έστω ανεχτό αποτέλεσμα, όχι γιατί δε σέβομαι αρκετά τη γραφή, αλλά γιατί σέβομαι πολύ περισσότερο τη ζωή και πιστεύω πως η ουσία της πιάνεται πάντα με το ζήσιμο και ποτέ με το γράψιμο. Με το γράψιμο αναμασάς μοναχά τα φλούδια της ζωής".
 
12. Ασημάκης Πανσέληνος: Τότε που ζούσαμε, εκδ. Κέδρος. Πρόκειται για τη δεύτερη ανάγνωση που έγινε με αφορμή την επανέκδοση του έργου από το Μεταίχμιο. Η πρώτη είχε γίνει στα μέσα της δεκαετίας του '80 και με είχε ενθουσιάσει. Τώρα φάνηκε κάπως η ηλικία του. Παραμένει ωστόσο ένα πολύ αξιόλογο βιβλίο. (16/20)
 
13. Κάρολος Τσίζεκ: Η λιμνοθάλασσα της Γεωργικής Σχολής και άλλες αφηγήσεις, εκδ. Κίχλη. Εξαίρετη έκδοση, όπως άλλωστε όλες της Κίχλης. Ο Tσίζεκ στα αφηγήματά του συνδυάζει αριστοτεχνικά τη δημιουργικότητα του λογοτέχνη και του ζωγράφου με τη βαθιά αίσθηση του χρόνου που τον διακατέχει. Η πληθώρα των εικόνων, των παραπομπών, των παρεκβάσεων, ακόμα και η "κακομεταχείριση" του χρόνου, που διαταράσσουν την αφηγηματική ροή φέρνοντας στο νου μου την τεχνική του κολάζ, χαρίζουν μια αναπάντεχη συνοχή στα πεζά του. (17/20)
 
 
 
 
14. Γιώργος Μητάς: Ιστορίες του Χαλ, εκδ. Κίχλη. Αν και τα θέματα δεν είναι πρωτότυπα, ωστόσο ο Μητάς, με όχημα την έξοχη γραφή του, καταφέρνει να δημιουργήσει μια θαυμάσια απεικόνιση της ατμόσφαιρας της πόλης του Γιόρκσαϊρ (σπάνια ένας συγγραφέας με κάνει να νιώθω ότι βρίσκομαι και περπατώ στην πόλη που περιγράφει ακόμα και για μεγάλο διάστημα μετά το πέρας της ανάγνωσης) και να αναπτύξει αξιοσημείωτους χαρακτήρες. (15/20)
 
15. Θανάσης Βαλτινός: Ορθοκωστά, εκδ. Άγρα. Το βιβλίο το διάβασα με αφορμή μια εκδρομή στον Πάρνωνα και μια συνάντηση με τον συγγραφέα. Πρόκειται κατά τη γνώμη μου για ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία της ελληνικής λογοτεχνίας. (19/20)
Μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης διάβασα από την πολύ ωραία έκδοση Αιγαίον (2003), αφιερωμένη στον Βαλτινό, όλες τις κριτικές της εποχής κατά την οποία εκδόθηκε. Εξαιρετικές οι κριτικές του Δημήτρη Ραυτόπουλου και της Τζίνας Πολίτη.
 
 
 
 
16. Μάκης Τσίτας: Μάρτυς μου ο Θεός, εκδ. Κίχλη. Ένα ευφάνταστο και καλογραμμένο μυθιστόρημα. Ο Χρυσοβαλάντης ένας αξιομνημόνευτος χαρακτήρας φορτωμένος με όλα τα κακά της σύγχρονης ελληνικής παθογένειας. Αν ο Τσίτας μπορούσε να δαμάσει και να ελέγξει καλύτερα το υλικό που είχε συσσωρεύσει για τον ήρωά του, θα μίλαγα για ένα εξαιρετικό έργο. Κατά τη γνώμη μου μια νουβέλα 100 σελίδων ή ένας θεατρικός μονόλογος θα ήταν η ιδανική μορφή για το υλικό του. Το μυθιστόρημα των 260 σελίδων ξεπερνά δυνατότητές του. (15/20)
 
 
 
 
17. Λουκάς Κούσουλας: Και μόνος και μετά πολλών ή όπως όπως..., εκδ. Γαβριηλίδης . Μια συλλογή πεζών, σχεδόν ημερολογιακών καταγραφών, κυρίως για τη λογοτεχνία, που διαβάζονται με πολύ ενδιαφέρον. (14/20)
 
Διάβασα φέτος και τρεις αξιόλογες καινούριες ποιητικές συλλογές:
 
18. Κώστας Καναβούρης: Έσπασε, εκδ. Μελάνι. Μια εξαιρετική συλλογή ολιγόστιχων ποιημάτων.
 
"Φθορά: ο εθισμός στη θνητότητα"
 
19. Δώρα Κασκάλη: Ανταλλακτήριο ηδονών, εκδ. Σαιξπηρικόν. Μια όμορφη έκδοση με εξαιρετικά ερωτικά ποιήματα. Από τις ευχάριστες εκπλήξεις της χρονιάς.
 
20. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος: Γράμματα σ' έναν πολύ νέο ποιητή, εκδ. Πόλις. Ο Γιαννακόπουλος έχει θητεύσει δημιουργικά στο "πλάι" του Μπουκόφσκι και του Κάρβερ. Η συλλογή περιέχει μερικά θαυμάσια ποιήματα.
 
 
ΥΓ: Θα ακολουθήσει λίστα με τα μη λογοτεχνικά βιβλία του 2014...