
"Δεν είναι η δημιουργία νέων αναγκών η μείζων μέριμνα της κοινωνίας των καταναλωτών. Είναι η υποβάθμιση και ο ξεπεσμός των χθεσινών αναγκών..."
Στη "Ζωή για κατανάλωση" ο Μπάουμαν αναλύει τον μετασχηματισμό της κοινωνίας, από κοινωνία παραγωγών σε κοινωνία καταναλωτών εστιάζοντας στον αντίκτυπο που είχε αυτός ο μετασχηματισμός σε ποικίλες όψεις της σύγχρονης ζωής, όπως τη δημοκρατία, τους κοινωνικούς διαχωρισμούς, τις κοινότητες, τον τρόπο σκέψης, τις αξίες... Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για τη μετάβαση από την κατανάλωση στον καταναλωτισμό, "έναν τύπο κοινωνικής διαρρύθμισης που προκύπτει από την ανακύκλωση πεζών, μόνιμων και πολιτειακά ουδέτερων, ούτως ειπείν, ανθρώπινων αναγκών, επιθυμιών και πόθων σε πρωτεύουσα κινητήρια και λειτουργική δύναμη της κοινωνίας..."

Αυτοί οι σύγχρονοι περιθωριακοί, όχι μόνο εξορίζονται σταδιακά από τους δημόσιους χώρους που χρησιμοποιούμε εμείς, οι νόμιμοι κάτοικοι του γενναίου καταναλωτικού μας κόσμου αλλά κι από το "σύμπαν της ηθικής συμπάθειας" και τη δημόσια έγνοια. Κι εκεί ακριβώς, όπου οι δεοντολογικές μέριμνες σιωπούν ολοκληρωτικά ενώ η συμπάθεια σβήνει και οι ηθικοί φραγμοί καταρρέουν, ελλοχεύει ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Ο Μπάουμαν μας θυμίζει ότι η ναζιστική "βία διαπράχθηκε μέσα σε μια εκκωφαντική σιωπή ανθρώπων που θεωρούσαν εαυτούς αξιοπρεπή και χρηστά άτομα, δεν έβλεπαν όμως για ποιο λόγο τα θύματα της βίας, που είχαν πάψει προ πολλού να προσμετρούνται στα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, άξιζαν την ηθική συμπάθεια και συμπόνια τους".
Ο γηραιός στοχαστής της ρευστής νεωτερικότητας στο εξαιρετικό του δοκίμιο χρησιμοποιώντας το Λόγο πολλών σύγχρονων κοινωνιολόγων αλλά και παραδοσιακών φιλοσόφων των προηγούμενων αιώνων αναλύει, θέτει ερωτήματα και μας παρακινεί να κάνουμε σκέψεις με "μήκος μεγαλύτερο από μερικά εκατοστά".Ωστόσο, για μια ακόμη φορά, τελειώνοντας ένα βιβλίο του Μπάουμαν, ένιωσα μια βαθιά απαισιοδοξία. Το μέλλον της σύγχρονης κοινωνίας διαγράφεται αναμφισβήτητα ζοφερό. Ο συγγραφέας δεν προτείνει λύσεις, απλά αναλύει το παρόν και προδιαγράφει την πορεία του καταδεικνύοντας το αδιέξοδο...

Σημειώσεις: Ο πρώτος πίνακας είναι του Άντυ Γουώρχολ με τίτλο "Diamond dust shoes" (1980). Ο δεύτερος του Ben Shah με τίτλο "Supermarket" (1957). Τα αποσπάσματα με μπορντό χαρακτήρες είναι του Μπάουμαν ενώ αυτά με μπλε του T. H. Eriksen και με πράσινο του Gunther Anders. Όλα είναι απ' το βιβλίο. Στο ιστολόγιο του Α. Αρτινού, "λεξήματα", υπάρχει μια εξαιρετική ανάρτηση με τίτλο "Το καταραμένο πλεόνασμα" για το βιβλίο του Μπάουμαν "Ρευστοί καιροί" αλλά και για τη σκέψη του γενικότερα.













